✨ Report on Māori meeting
109
whakaaro aku, aa te mutunga rawata-
nga ano. Kotahi hoki to tatou toto. Kia
noho tahi tatou i raro i to tatou Matua
i a Te Kuini aa mate noa tatou."
Katahi ka whakatika a TAIAROA,
ka ki:-"Kahore o aku whakaaro.
Kua oti i a te Puni aku whakaaro te
korero. Tenei taku e pai nei, ko te
pai maku kia puta mai i raro i nga ture
a te Kuini. Kaore ahau i whakaae ki
te ki a te tangata e mea ana, Kia wha-
whai ahau. E tika ana e pai ana kia
whakahahoretia ena nga korero panu
korero pohehe kua korerotia mai e Ta-
hana. Ka mutu aku kupu. Ka noho
au. Heoi ano taku; ka piri au ki a Te
Kuini ki ana ture hoki."
Na, ka whakatika a KARAMANA ki
runga, ka ki:-"Tena koutou e nga Pa-
keha. Kua oti i a koutou te papa pai te
whakatakoto; kua ako mai koutou ki a
matou i nga ture a Te Kuini. Te tauhon
ano ahau ki a koutou; heoi, tenei te mea i
haere mai ai ahau ki konei, ara ko te puka-
puka i tae ake ki au, e mea ana, kia haere
mai nga tangata o te takutai ki tenei hui.
Koia au i ki atu, ae, Aetou ka haere;
kia rongo tatou i nga korero, kia kite tatou
i nga mahi. Kaua tatou e pokaina tetahi
mahi he. Ki te te te tahi, ahakoa Pakeha
ahakoa Maori, kia rite te utu mona ki tana
mahi he. Heoi ano te mea i haere mai ai
ahau, kia rangona enei kupu. Kei a Te
Kuini anake te whenua katoa, mo nga mea
pai hoki kua whiwhi nei matou, nana hoki.
Kei a ia hoki a matou whakaaro ta matou
aroha. Tenei ano, kei tenei hui, toko-
rua no toku iwi, a ko ta matou ki tenei,
Ekore matou e mahi he. Tenei, kei te
whenua nei he karakia ki Te Atua he hui,
he whawhai hoki he nui. Heoi ano aku
kupu."
Na, ka whakatika hoki a PORUTU,
ka ki:-"He kupu kotahi taku. Ara,
e pono ana te ki a Karamana. Ko taku
wahine, ko aku tamariki, ko oku taonga
katoa hoki no Te Kuini anake."
Na, ka whakatika a WIREMU KANAE,
ka ki:-"Ehara au i te tangata nui e wha-
katika ai ahau i tenei hui korero ai i aku
whakaaro. Heoi ano ma tatou ko te whai
tonu i nga tikanga pai a nga Pakeha, heoti
Tenei taku e pai nei, Ko te kupu a Te
Atua me te Ture a Te Kuini. Ki te wha-
kangaromia e nga Pakeha taua rua, heoti
ahe, he ingoa ke mo ratou. Nui noa atu
nga atawhai a koutou whakapakeha ki a
matou ki te Maori."
Heoi ano, ka mutu nga korero a
enei nga Maori, ka whakatika ano a
TAMIHANA TE RAUPARAHA,
ka ki:-"E ta ma, tenei au te hiahia
nei kia korero atu hoki ki a koutou ki
toku iwi Maori. Na, ka tekau ma ono
enei nga Maori kua koreromai i a tatou
whakaaro. Na, ki te pai koutou ki taku
e ki atu nei, ma koutou e hapai o koutou
ringaringa ki runga hei tohu whakaae.
Ka nui ta tatou aroha ki te Pakeha.
Noho ana tatou i mua i te pouritanga,
kahore tatou e hono ana te kite i a
tatou. Heoi, tonoa ana mai e Te Atua
tana Rongo Pai, na nga Pakeha hoki i
mau mai ki a tatou; muri mai ka tae
mai te korero pai na Te Kuini, e ki ana,
ko tatou hei tamariki mana. Kaua rawa
tatou e whakaae ki te whakarere i te
ingoa o Te Kuini. He aha ki a tatou
te Kingi Maori? I mua i nui ano te
whawhai i roto i a tatou, ae ka patu
tatou i a tatou ano i mua, ka kai hoki
tatou i a tatou: heoi, kua mahue i a
tatou ena nga mahi. He aha ranei ta
te Pakeha mahi e tahuri atu ai tatou
nga Maori ki a tatou whakakino ai?
Erangi kia piri tonu tatou ki te Kuini
o Ingarani ki te Kuini o Niu Tirani.
He aha a Taringa Kuri i kore ai e haere
mai ki tenei hui inaianei? Na, ko taku
kupu tenei, Kia noho tahi tatou, kia
noho marire, tatou tahi ko nga Pakeha,
kia tupu tahi ai a tatou tamariki i runga
i nga tikanga pai a te Pakeha. Heoti
ano taku korero. Na, ki te paingia e
koutou aku kupu, me hapai e koutou o
koutou ringaringa ki runga."
Ka tahi ka hapai katoa i o ratou
ringaringa ki runga hei tohu whakaae-
tanga hoki.
Ka mutu ta nga Maori korero, katahi ka
korero nga Pakeha. Ka whakatika a TE
PETETONA, (te Kawana nei hoki o te
kotonga ki Poneke,) ka ki atu ki a Te Para
(te Kai-whakamaori),-"E ta, kiia atu ki
nga Rangatira Maori e noho nei, ka pai to
ratou haere mai. Ka marama tenei, ka
koa hoki o matou ngakau ki to ratou nei
haere mai. Na matou hoki, nga Pa-
keha te karanga kia haere mai ratou, na
ratou te whakaaetanga me te hohoro mai,
koia au ka ki atu nei, ma nga Maori katoa
tenei mahi marama a tatou e titiro mai.
Ahakoa hoki i nui te korero paru a te ta-
ngata ngahuru a te tangata ngakau kino
haereere noa, kahore tahi he taunga i
roto i te ngakau mo te tupato me te owhiti;
erangi aianei marama ai mahu ai te ngakau
o nga Maori. Na matou i karanga tenei
hui; no te mea hoki i rongo matou, e pai
ana ki nga Maori kia penei. Kahore hoki
a matou mahi huna. Ma nga Maori hoki
e ata titiro mai; ina hoki na matou i wha-
kamaori i perehi nga korero i tae mai no
Taranaki, kia korero ai kia matau ai nga
Next Page →
✨ LLM interpretation of page content
🪶
Continuation of report on public meeting in Wellington regarding Taranaki affairs
(continued from previous page)
🪶 Māori AffairsWellington, Poneke, Taranaki, Māori meeting, speeches, peaceful coexistence
8 names identified
- Taiaroa, Chief, spoke at meeting
- Tahana, Mentioned as source of rumors
- Karamana, Chief, spoke at meeting
- Porutu, Chief, spoke at meeting
- Wiremu Kanae, Chief, spoke at meeting
- Tamihana Te Rauparaha, Chief, spoke at meeting
- Taringa Kuri, Mentioned as absent from meeting
- Te Para, Interpreter at meeting
- Te Petetona (Donald McLean), Governor's representative
Hawke's Bay Provincial Gazette 1860, No 20