✨ Report on Māori meeting
108
hui, kia ata rongo ai matou i a koutou
korero. Na, kua rongo koutou i te ko-
rero a Henere te Puni: koia tena ko ta
matou i whakaae ai. Na matou katoa
tena whakaaro. Na, ka pera he kupu
ma Te Puni, ekore e tika kia puta ke
he kupu ma matou ana tamariki.
Otira mo matou ake ano a matou nei
korero, ekore matou e ki atu mo era atu
kaore i a matou. Kua rite noa atu
tetahi hei Kawana mo tenei wahi mo
te kotinga ki Poneke, ae, e pai ana, e
whakaae ana matou ki a ia hei Kawana
mo tatou. Kaua he kakari, kaua hoki
he whakararu ki a tatau. Kaati me he
korero mo Taranaki; whakamutua.
Waiho atu tena, ma Kawana e mahi
tana mahi, ma Wiremu Kingi hoki e
mahi tana. Kaua e maua mai ki konei
ta raua mahi. Erangi ma tatou e noho
pu kore patu kore. Ma koutou e nga
Pakeha matou e tiaki; a ma matou hoki
koutou e tiaki. Ka mutu taku.
Ka noho a Te Manihera, ka whaka-
tika a HEMI PARAE, ka ki :—
“Tenei tatou ka hui nei ki tenei whare.
I tenei wahi ka rongo ai tatou ki nga
korero pai; i tenei wahi hoki ka whiwhi
ai tatou i nga kahu pai. Noku tena
iwi e whawhai mai nei i Taranaki: heoi
ano, kia ahatia hoki? Kua noho au ki
konei ki Poneke, a kei konei tonu kei
Poneke hei kainga moku. Ae ra, Po-
neke! kia mau tonu te marire me te
whakapono pai ki a ia. Kia noho tonu
hoki nga Pakeha me nga Maori o konei
i runga i te rongo mau i runga i te ata-
whai i te aroha!—Na, ki te mea, tena
ano tetahi Maori ko tona ngakau e aro
ana he mea ke, mana hoki e haere atu ki te
kainga whawhai; a ki te mea hoki tena
ano tetahi Pakeha ko tona ngakau e aro
whakaaro me taku ngakau he Pakeha.
He mahi ako tonu taku mahi no te unga
mai ki uta o te waka pahia. Na, nga
Pakeha te ako i au. Kua hui mai tatou
ki konei i tenei wa raru, kia korero ai
tatou i enei nga mea, kia ririte ai a tatou
whakaaro. Kaua rawa tetahi Maori e
haere mai ki a tatou nei korero ai i nga
korero parau; kaua ano hoki nga Pa-
keha e pena. Heoi ano, i haere mai
matou hei ki atu ki a koutou i a matou
whakaaro. A, kua oti hoki i a matou.
Ka mutu hoki taku.”
Katahi ka whakatika a EPIHA ki
runga ka ki:—“E aku hoa, e nga Pa-
keha, no mua iho taku kitenga i te pai
i te atawhai a to koutou iwi ki a matou.
Ara, ko te pai ko te atawhai e ki atu
nei ahau, koia tenei, ko to koutou ata
noho ko to koutou rangi marie. Ina
hoki, me he mea he kino ta nga Pakeha,
he aha i haere mai ai nga Maori ki roto i
a ratou noho ai? Kua maha toku
ngakau i te tu pai o te Pakeha. Na,
ka pai tenei hui. I mua, nui noa te
whawhai i roto i a matou, i te Maori;
otira e mea ana taku ngakau inaianei
kia noho marire tatou. Ka kaha nei
hoki ahau hei ki atu i tenei ki i te aroaro
o nga Pakeha. Ekore hoki ratou e
tango i o matou nei kahu na ratou hoki
i homai. Heoi ano hoki he kahu ki a
matou, ko te kahu o te Pakeha. Kua
roa rawa hoki ta matou kakahuranga i
tenei tu kahu, kua taungatia hoki, kua
wareware hoki i a matou wahine te
whatu kahu mo matou. Heoti ano, kia
piri tatou, e hoa ma, ki tenei iwi Pa-
keha; hira rawa ake hoki to ratou ma-
tauranga. Ma ratou hoki tatou e ako.
Ka mutu aku kupu.”
Na, ka whakatika a TE TAHANA
ki runga, ka ki:—“Tenei taku: whaka-
rongo mai ki au. Kei Taranaki toku
kainga; heoi, hei aha? Tenei toku nga-
kau te whakaae nei ki nga korero kua
korerotia. Ae, kaua rawa he whakaaro
ke, kaua rawa he tikanga ke ki nga ta-
ngata o Poneke. Tenei hoki taku wha-
kaaro; Na, ki te hiahiia tehi o tatou
tangata ki te haere ki te whawhai, ma
tatou e ki atu, Kahore, me noho marie
mai ki konei. Heoi, ko era atu iwi,
ekore tatou e aha ki a ratou, kei a ia
ano tana whakaaro. Na, ki te he tahi
Maori o tatou ki te ture, a ka kino ano
ti tetahi Pakeha, ma tatou e tuku atu
ki nga Kai-whakawa. Na, kahore e
tika ana kia whai i nga mahi he a te
tangata kotahi i runga i a matou katoa.
Me he mea ano, tena he kotahi e mahi
ana i te he, ahakaa rangatira ia, me tuku
atu tana tangata ki tona mate tika. Na,
ko taku kupu tenei.”
Na, ka noho a Te Tahana, ka wha-
katika a TAMATI, ka ki:—“Na, ko
tenei hoki o tatou he hui nui i runga i te
ingoa o te kuini. He iwi kotahi tatou
katoa. Me he taonga tupu te Pakeha
ki au, He aha ahau ka mataku ai i te
Pakeha? Ina hoki, kua roa ke ta maua
noho tahi. Na, ki te mea ka haere mai
he whawhai ki konei ki tenei taone, ki
nga Maori tena ki nga Pakeha, maua
tahi. Ko tenei ka kiia atu nei e au, ko
taku whakaaro mau tonu tupu tonu
tenei. Ekore au e tuku atu i tenei
Next Page →
✨ LLM interpretation of page content
🪶
Continuation of report on public meeting in Wellington regarding Taranaki affairs
(continued from previous page)
🪶 Māori AffairsWellington, Poneke, Taranaki, Māori meeting, speeches, peaceful coexistence
8 names identified
- Henere te Puni, Speaker and participant at the meeting
- te Puni, Speaker and participant at the meeting
- Wiremu Kingi, Māori leader in Taranaki
- Te Manihera, Speaker at the meeting
- Hemi Parae, Speaker at the meeting
- Epiha, Speaker at the meeting
- Te Tahana, Speaker at the meeting
- Tamati, Speaker at the meeting
Hawke's Bay Provincial Gazette 1860, No 20