✨ Te Aho Matua o Ngā Kura Kaupapa Māori
NEW ZEALAND GAZETTE, No. 32
22 FEBRUARY 2008
2. TE REO
Toku reo, toku ohooho
Toku reo, toku mapihi maurea
Toku reo, toku whakakai marihi
2.1
He tapu ngā reo katoa. No reira, me whai koha te hunga o ngā Kura Kaupapa Māori ki ngā reo katoa.
2.2
Mo ngā tamariki, kia rua ngā reo. Ko te reo o ngā matua tupuna tuatahi, ko te reo o tauiwi tuarua. Kia orite te pakari o ia reo, kia tu tangata ai ngā tamariki i roto i te ao Māori, i roto hoki i te ao o Tauiwi.
2.3
He taonga te reo Māori i roto i te Tiriti o Waitangi, he reo tuturu hoki i roto i te Ture mo te Reo. Engari kahore he painga o te Tiriti, o te Ture rānei, mehemea kahore te reo i roto i te whatumanawa, i roto i te ngakau, i roto hoki i te mangai o te iwi Māori.
2.4
I runga i tenei whakaaro, kia tere pakari ai te reo o ngā tamariki, me whakahaere ngā mahi katoa o te kura i roto i te reo Māori. Tae atu ki te hunga kuhu mai ki roto i te kura, me korero Māori katoa, i ngā wā katoa.
2.5
Ano te wā e tika ana mo te whakauru i te reo o Tauiwi ki roto i ngā mahi a ngā tamariki. Waiho tenei mā ngā pouako (mā ia whānau)¹ e whakatau. Ko te mea nui kē kia noho wehe ngā reo e rua. He wāhi kē mō te whakaako, he tangata kē hei whāngai i te reo o Tauiwi ki ngā tamariki. Ano, ko te mea nui, kia noho rumaki te reo, kia kaua e korero mawhitiwhiti mai i tētahi reo ki tētahi reo.
2.6
E tika ana, mā te hunga tino mohio ki te reo Māori, ki te ao Māori hoki, e ārahi ngā tamariki i roto i ā rātou mahi. Engari kia tika anō te ngākau me te wairua o tēnei hunga, me whakapono hoki ki te kaupapa whānui o ngā Kura Kaupapa Māori. Heoi anō, me whai aroha tonu te hunga o te kura ki a rātou kāore anō kia tino pakari te reo. Mehemea he tangata tautoko i te kaupapa, āwhinatia. Mehemea e tino ngākau nui ana ki te reo, ā tōna wā ka mau.
3. NGĀ IWI
Te piko o te māhuri
Tera te tupu o te rākau
3.1
Mo te nuinga o ngā tamariki, tokomaha ngā iwi. Tera pea mo ētahi, kotahi te iwi. Ko te mea nui kia mohio ngā tamariki ki ō rātou ake iwi, hapū, whānau hoki. Tua atu o tera kia mohio hoki ki te katoa o ngā iwi tae noa ki a Tauiwi.
3.2
Nō reira, he mahi nui tēra te whai haere i ngā whakapapa hei here i ngā tamariki ki ō rātou ake whānau, hapū, iwi, mātua tupuna hoki. Tua atu o tēnei ko te mohio ki ngā tuhono ki ētahi atu o ngā iwi.
3.3
E tika ana kia tu whakahīhī te tamaiti i roto i tōna ake iwi, engari kia whai koha anō ki ngā iwi katoa.
3.4
Kia mohio ngā tamariki ki ngā rohe, ki ngā waka, ki ngā kōrero neherā, ki ngā purākau, ki ngā pakiwaitara, ki ngā tikanga, ki ngā waiata, ki ngā āhuatanga katoa o tōna ake iwi. Kia mohio anō ki ngā āhuatanga katoa e pā ana ki ērā atu o ngā iwi tae noa ki ētahi o ngā iwi o tāwahi.
1 1994 Hui-a-tau
Te Rūnanga Nui o Ngā Kura Kaupapa Māori o Aotearoa
Delete: mā ngā pouako
Insert: (mā ia whānau)
Next Page →
Online Sources for this page:
VUW Te Waharoa —
NZ Gazette 2008, No 32
Gazette.govt.nz —
NZ Gazette 2008, No 32
✨ LLM interpretation of page content
🎓
Official Version of Te Aho Matua o Ngā Kura Kaupapa Māori and Explanation in English
(continued from previous page)
🎓 Education, Culture & Science20 February 2008
Education Policy, Māori Language, Kura Kaupapa Māori, Te Aho Matua