✨ Maori Public Health Regulations
2122
D.—NGA PARU O TE MARAE.
-
Kaua rawa he hamuti, he mea rukenga, he otaoto haunga ranei e whiuа e whakatakotoria, e tukuna ranei kia heke ki roto ki tetahi puna wai, ki tetahi awa ranei e rere ana ma roto ma te taha ranei o tetahi kainga Maori mehemea tauа awa e meatia ana hei wai inu hei wai kai ranei ma nga tangata o tauа kainga o tetahi atu kainga e tu tahi ana, e takoto tahі ana ranei i te taha o tauа punа, awа ranei.
-
E kore rawa e paingia tetahi tangata nona tetahi whare, e noho ana ranei i roto i tetahi whare i roto i tetahi kainga Maori, kia tuku i etahi hamuti, meа rukenga, otaota haunga, i etahi atu meа kino ranei kia haupu ana, kia takoto ana ranei i te marae, i nga taha ranei o tauа kainga e whai putake mai ai mo tetahi mate, e puta mai ai ranei he haunga.
-
Kaua e tanumia he hoiho, he kau, he hipi, he kuri, tetahi atu kararehe ranei ki roto i te rohe o tetahi kaingа Maori.
-
Kaore e pai kia whiuа, kia waihotia ranei he kararehe kua mate kia rukea, kia waihotia ranei he hamuti meа rukenga ranei, otaota haunga ranei era atu meа kino ranei ki runga i tetahi wahi i roto i tetahi kainga Maori e whai take ai kia pa mai he mate.
-
Ma ia tangata nona, he kainoho ranei no tetahi whare o tetahi kainga Maori e meа kia haria nga meа rukenga nga otaota ki te wahi kua whea mo tauа kainga Maori e te Kaunihera e te Komiti ranei a mehemea ki te kore he wahi perа me tanu me tahutahu ranei ki runga i tana ake tekiona i runga te tikanga e kore ai e pa he mate ki etahi atu.
-
Ki te takahi te tangata i tetahi o nga paero 27, 28, 29, me 30 ka ahei kia whainatia ia kia utu i te moni kia kauа e neke atu i te rima (£5) pauna.
E.—WHANGAITANGA KARAREHE.
- E kore e pai tetahi tangata kia whangai, kia tuku ranei i etahi poaka kia haere noа ana i roto i tetahi kaingа Maori, ki te tiaki poaka ranei e whai putake mai ai mo tetahi mate, i runga ranei i tauа whangaitanga ka paruparu te wai inu, a meа ake ranei meatia hei wai inu, wai kai, wai ranei mo tetahi whare tuunga miraka ; e kore ano hoki tetahi tangata, i muri iho o te paahitanga o tenei paero, e paingia kia waiho kia tu ana tetahi whare poaka ki tetahi wahi e hoki iho ana i te 150 putu te tawhiti atu i tetahi whare, i tetahi whare noho, whare, kura ranei, i tetahi atu whare ranei e whakaarohia ana hei wahi tuunga kai, takanga kai ranei ma nga tangata, a kia kauа e hoki iho i te 50 putu te tawhiti atu i te rori, i te rohe ranei o tetahi kaingа e nohoa ana e te tangata.
F.—NGA WHARE-PAKU.
Nga Huarahi Whakahaere mo nga Whare-paku.
-
Me hanga e te tangata nona tetahi whare, e noho ana ranei i roto i tetahi whare, he whare-paku mo toна kaingа.
-
Ki te hangaia e tetahi tangata he whare-paku mo tetahi kainga, me hanga tauа whare-paku ki tetahi wahi kia kauа e hoki iho i te 10 putu te tawhiti atu i tetahi ruuma o nohoia ana e te tangata, i tetahi ruuma ranei e whakaarohia ana hei wahi tuunga kai.
-
(a) Ka whai hara te tangata e hanga ana i tetahi whare-paku mo tetahi kainga mehemea ka hangaia e ia tauа whare-paku ki tetahi wahi e hoki iho ana i te 40 putu te tawhiti atu i tetahi punа wai, awа wai ranei e inumia ana, meake ranei ka tikina atu i reira he wai inu, he wai kai ranei ma nga tangata, mehemea ranei ka hangaia te whare-paku ki tetahi wahi e poke ai tauа wai.
(b) Ko nga whare-paku whai wai ka pai noa atu, kia honoa atu ki tetahi whare noho a ko ia whare-paku kia nui te whai wai mo nga wa katoa hei horoi hei hari i nga meа kino a ko te paipa hari i auа meа kino me hono atu ki te paipa mai hari meа kino (sewer) ki tetahi wahi ranei i rongoatia hei tuunga meа kino ki tetahi wahi ranei hei tuunga meа kino e whakaaetia e te Kai-tirotiro o te Ora. Ko te katoa о nga mahi awakeri, honohonotanga, а о nga paipa me era atu mahi perа me mahи kia rite ki ta te kai-tirotiro i pai ai.
-
Ko nga whare-paku katoa me hanga kia pai tonu, kia kaha ano hoki. Me mahi hoki he wahi puareare kia tata ake ki te tuanui hei urunga mai mo te hau o waho, mo te hau pai. Me mahi kia kapi katoa nga tara o te whare-paku, a me mahi hoki he tatau.
-
Ma te tangata e noho ana e tetahi kainga he whare-paku to reira e tiaki pai, e whakaora, e horoi, e meа ranei kia takoto ma tauа whare-paku.
-
Ma te tangata nona, e noho ana ranei i roto i tetahi whare kua oti nei te hanga he whare-paku mo reira, e riringi e meа ranei kia ruiruia he oneone maroke, he para kaninga rakau ranei, he pungarehu ranei kia ngaro iho ai nga hamuti, kia kore ai hoki e puta ake he haunga o reira.
Nga Huarahi Whakahaere mo nga Whare-paku-oko.
- I te wahi he whare-paku-oko kei reira, ko te mahingа me te horoinga me whakahaere i runga i te huarahi e whai ake nei:
(a) Ki te hanga tetahi tangata i tetahi whare-paku-oko mo tetahi kaingа me hanga e ia tauа whare-paku-oko ki tetahi wahi a i runga ano i te ahuatanga e tanga-tanga ai te haere atu о te tangata ki reira, ki te whakapai, ki te hari ke ranei i nga hamuti o tauа whare-paku.
(b) Ko te nohoanga o tauа whare-paku-oko, ko te puare о tauа nohoanga me te wahi tuwhera i raro iho o tauа nohoanga me ata whakarite te mahi ki te huarahi e tangatanga ai te tango аke i te oko tuunga hamuti ara kia kauа e hoki iho i te kotahi putu te roa, te whanui, me te huhonu; he meа ata whakariterite a whakaturia ai ki raro o tauа nohoanga, kia tu hangai hoki kia kore ai e maringi ke ki te purоa, e heke ke atu ai ranei ki nga таха о таua wahi tuwhera i raro iho o tauа nohoanga, kia whaiti аr ranei te heke о nga kino ki roto ki te oko hamuti, ina tukuna rukea atu ranei ma roto i te puare о таua nohoanga.
(c) Me ata hangа te nohoanga o tauа whare-paku-oko kia таea ai таua nohoanga katoa, tetahi wahi rahi ranei te whakatuwhera kia tangatanga ai te tae iho ki te wahi tuwhera o raro iho i te nohoanga horoi ai, ki te hari ke atu ranei i reira, ki te whakahangai ranei i te tu ki reira o te oko hamuti e tika ana mo reira.
(d) Ko te oko tuunga hamuti mo ia whare-paku-oko me hangа i tetahi meа kaha i runga ano ia i tetahi таuіra е коге аі е tuturu е maringi ke ranei nga paru o таua око. Me hangа hoki he taupoki hei tutaki iho i te puare o te nohoanga, a me waiho tonu hoki tauа taupoki kia mau ana i nga wa katoa e takoto watea ana таua nohoanga.
-
Ma te tangata e noho ana i roto i tetahi whare e meа kia ringihia a kia horoia hoki nga oko tuunga hamuti o nga whare-paku-oko o таua kaingа. Kia kotahi te horoingа i te wiki; otiiа mehemea ka tere tonu te ki o таua око tuunga hamuti, me maha atu nga horoinga i таua око i te wiki kia kore ai e puta ake nga kino ki waho.
-
E kore rawa e pai kia tapuketia e tetahi tangata he hamuti ki tetahi wahi ke atu, engari ki roto ano ki tetahi rua keri; a me kauа e hoki iho i te ono inihi te matotoru o te oneone tapuke ki te hangaitanga ki runga o te rua ina tapuketia таua rua.
-
Kaua rawa e tapuketia he hamuti ki tetahi wahi kei raro iho i te 50 putu te tawhiti atu i tetahi whare noho, i te 60 putu ranei te tawhiti atu i tetahi punа wai. Ka ahei noа atu te meа i tetahi rua hei paepae hamuti, haunga ia te oko tuunga hamuti, mehemea ano hoki ka kore he kino o reira e heke atu ki tetahi wai whenua. Me hangа hoki he taupoki hei tutaki iho i te puare o te nohoanga, a me waiho tonu hoki hoki таua taupoki kia mau ana i nga wa katoa e takoto watea ana таua nohoanga. Ko te nohoanga me nga taha, i raro о таua nohoanga, arаi iho i таua rua, me ata mahi kia kore ai e uru he rango ki roto ki таua rua. Me kauа rawа e tukuna kia eke ake te teitei o nga hamuti o tetahi rua ki te ono inihi te tata ake ki te hangaitanga ki runga o te whenua.
Nga Huarahi Whakahaere mo nga Whare-paku-rua.
-
Ka ahei kia meatia hei te rua, haunga te oko e таеа nei te hari ke, he paepae hamuti; otira me kauа e haria таua rua ki tetahi wahi e heke atu ai he kino o reira hei meа e poke ai tetahi awа, punа wai ranei, a me kauа hoki e hoki iho i te 30 putu te tawhiti atu i tetahi whare noho i tetahi whare tuunga kai ranei.
-
Me ata mahi he nohoanga mo nga whare-paku-rua katoа kia kore ai e uru he rango ki рото ki таua rua, а hei meа e tino tutuki ai таua tikanga me mahi he taupoki mo te puare o te nohoanga ka waiho kia mau ana i nga wa katoa e takoto watea ana te nohoanga o таua whare-paku.
-
I mua atu o te taenga ake о nga hamuti ki te 12 inihi ki raro iho o te hangaitanga ki runga o te rua, me tapuke ki to oneone pai nga rua o nga whare-paku-rua katoа. Kia oti rawа terа katahi ka whakaneke ai i te whare-paku ki tetahi atu wahi.
G.—NGA MATE RERE.
-
Mehemea ka puta he panui ma te Apiha Whakahaere i te Ora terа kua pa he mate rere ki tetahi kaingа, takiwa ranei, me kauа rawа he hui e tu, he whakaminenga, he tangihanga ranei, engari kia puta ra ano he whakaatu tera kua watea таua kaingа, takiwa ranei i таua mate katahi ano ka ahei te perа.
-
Mehemea ka puta he panui ki tetahi kaingа takiwa ranei terа kua pa mai tetahi mate rere, me puta te kaha о te Komiti ki te awhina i nga Kai-whakaako kura Maori Neehi Maori, Kai-tirotiro Kaingа, Takuta, Apiha Whakahaere i te Ora ranei ki te kimі kia tere te watea о nga turoro katoа e takoto mate ana i рото i таua kaingа takiwa ranei. Kia tino whanui hoki te panui haere a te Komiti terа kua pa he mate rere ki таua takiwa. I muri iho о te taenga atu o te whakaatu ki tetahi tangata a kore ai ia e whakaatu terа he turoro kei рото i tetahi whare, punи ranei nonа e noho ana ranei i reira, ka ahei kia kiia kua takahi таua tangata i te ture.
-
E kore rawа e ahei kia haere ke atu, kia haria ketia ranei tetahi tangata e pangia ana, e whakaarohia ana ranei kua pangia e tetahi mate rere, ki tetahi atu whare, punи ranei, haunga ia mehemea e haria ana ki tetahi hohipera, ki te kore i matua whakaaetia e tetahi Neehi, Kai-tirotiro Kaingа, Takuta ranci.
-
Mehemea ka puta he whakahau perа ma tetahi Kai-tiro-tiro, Neehi Maori, ma tetahi Takuta ranei, me kauа rawа tetahi tangata e noho ana i рото i tetahi whare, punи ranei
Next Page →
PDF embedding disabled (Crown copyright)
View this page online at:
VUW Te Waharoa —
NZ Gazette 1941, No 58
NZLII —
NZ Gazette 1941, No 58
✨ LLM interpretation of page content
🏥
Maori Public Health Regulations for Burials, Housing, and Sanitation
(continued from previous page)
🏥 Health & Social WelfareMaori, Public Health, Burial, Housing, Sanitation, Regulations, Drainage, Maori Councils