Maori Council Regulations




1174 THE NEW ZEALAND GAZETTE. [No. 40

(3.) Ka inu ia, ka mea ranei kia inu tetahi atu tangata,
i te waipiro i roto i tetahi whare runanga, whare
karakia, whare ranei o te katoa.
A, ko taua tangata me whiu ki te moni, kia kaua e iti iho
i te tekau hereni, kia kaua e neke atu i te kotahi pauna mo
te hara tuatahi, a, kia kaua e neke atu i te rua pauna mo ia
haranga i muri iho.

(G.) Nga Kai-hoko Taonga.
(Tekiona 16, Rarangi 13.)

  1. Me pa enei tikanga e whai ake nei ki nga Inia, ki nga
    Ahiria, me era atu tangata harihari haere i te taonga hei
    hokohoko ki roto i nga kainga Maori o roto o te takiwara :—
    (1.) Kia whiwhi rawa taua tangata ki te raihana a te
    Kaunihera ka ahei ai ki te hokohoko taonga i roto
    i nga kainga Maori o te takiwa.
    (2.) Ko taua raihana me penei i te Ahua D, a ka whai-
    mana mo te takiwa katoa o te Kaunihera a ko
    te utu mo taua raihana kia rua pauna.
    (3.) Ka ahei te Tiamana, te Karaka ranei o te Kaunihera
    tetahi ranei o nga mema o te Kaunihera i whakamanaia e te Kaunihera hei pera ki te whakaputa
    i taua raihana.
    (4.) Ko nga moni katoa e utua ana mo nga raihana me
    tuku ki te tari o te Kaunihera.
    (5.) Ki te pokanoa te tangata kaore ona raihana ki te
    hokohoko taonga i roto i nga kainga Maori o te
    takiwa ka whiua ia ki te moni kia kaua e neke
    ake i te rima pauna.

  2. Ka ahei te Tiamana, te Karaka ranei, tetahi mema
    ranei o te Kaunihera, te Tiamana ranei o te Komiti Marae o
    tetahi kainga, kei reira nei tetahi hui e tu ana, ki te whakaputa raihana ki tetahi tangata e hiahia ana ki te hokohoko
    taonga i taua hui, ko te utu mo taua raihana kia tekau heremi.
    Ko te mana o taua raihana mo te wa anake o taua hui, kaua
    e roa atu. Ki te hokohoko taonga tetahi tangata i taua hui,
    a kaore ona raihana penei, kaore ranei ona raihana i raro i
    etahi atu o nga tikanga-whakahaere i runga ake nei, ka ahei
    kia whiua ia ki te moni kia kaua e neke atu i te rima pauna.

(H.) Te Kai-tupeka.
(Tekiona 16, Rarangi 14.)

  1. Ka whai hara te tangata, ahakoa he Pakeha he Maori
    ranei, e hoko ana, e hoatu ana ranei i te hikareti, i te tupeka,
    i te torori ranei ki tetahi tamaiti Maori kaore nei ano nga
    tau i eke ki te tekau-ma-rima, a e tika ana kia whiua ki te
    moni kia kaua e neke atu i te rima pauna.

  2. Ka whai hara tetahi tamaiti Maori, kaore nei ano i eke
    nga tau ki te tekau-ma-rima, mehemea ia ka kai i te tupeka,
    i te torori ranei, i te hikareti, i tetahi wahi ranei o te hikareti, a e tika ana kia whiua ia ki te moni kia kaua e neke
    atu i te rima hereni mo te hara tuatahi, kia kaua e neke atu
    i te tekau hereni mo te hara tuatoru, mo ia haranga ranei o
    muri iho.

(J.) Nga Whare Piriote.
(Tekiona 16, Rarangi 15.)

  1. E kore e ahei kia hangaia he whare piriote kia whakaturia ranei he teepu piriote ki roto i tetahi kainga Maori, ki
    roto ranei i tetahi wahi o te takiwa, haunga ia nga taone i
    ata panuitia hei taone me nga kainga o nga pakeha :
    Engari ka pa noa atu nga tikanga o tenei rarangi ki nga rota
    Maori i roto i nga taone Maori. Ki te takahia tenei tikanga-whakahaere ka whiua te tangata ki te moni kia kaua e neke
    atu i te rua-tekau-ma-rima pauna.

Nga Komiti Marae.

  1. Ka ahei te Kaunihera ki te tuku i katoa i tetahi ranei
    o ona mana i raro i nga tikanga whakahaere kua whakatakotoria ake nei, ki tetahi Komiti Marae, a hei reira ka whaimana taua Komiti ki te whakahaere i aua mana i roto i tona
    kainga.

  2. Ka ahei te Komiti Marae ki te whiu a ki te whaina
    mo te takahanga i tetahi tikanga whakahaere, engari mehemea kaore e utua taua whaina i roto i te takiwa i whakaritea,
    me tuku atu e te Tiamana o te Komiti te whakaatu o taua
    takahanga me nga kupu whakamarama o te take me te korenga i utua te whai pa ki te Tiamana o te Kaunihera.

TE KUPU APITI.

Ahua A.
(Tikanga-whakahaere Nama 5.

Kia [Ingoa],
[Kainga].

TENA KOE. He tono atu tenei ki a koe, kia hangaia he
puroa mo to whare i roto i nga ra e i muri iho o te
taenga atu o tenei panui ki a koe, kia rite ki te whakaaro o
te Kaunihera [o te Komiti Marae ranei] ki to tana tangata
ranei i whakamana ai. A he whakatupato atu tenei ki a
koe, mehemea i muri iho i taenga atu o tenei panui ki a koe,
ka kore koe e whakarite i tana whakahau i roto i te wa kua
kia ake ra, e ahei ana kia whiua koe kia utu i te moni, kaua
e neke atu i te kotahi pauna.

I tuhia i te o nga ra o , 19 .
[Hiiri.] , Tiamana [Karaka ranei] o te Kaunihera [o te Komiti Marae ranei].

Ahua B.
(Tikanga-whakahaere Nama 7.)

Kia [Ingoa],
[Kainga].

TENA KOE. He tono atu tenei ki a koe kia hangaia he
moenga mo to whare kia kaua e papaku iho i te kotahi putu
ki runga ake o te oneone, i roto i nga ra e i muri iho
i te taenga atu o tenei panui ki a koe. A he whakatupato
atutenei ki a koe, mehemea, i muri iho i te taenga atu o
tenei panui ki a koe, ka kore koe e whakarite i tana whakahau i roto i te wa kua kia ake ra, e ahei ana kia whiua koe kia
utu i te moni kaua e neke atu i te kotahi pauna.

I tuhia i te o nga ra o , 19 .
[Hiiri.] , Tiamana [Karaka ranei] o te Kaunihera [o te Komiti Marae ranei].

Ahua C.
(Tikanga-whakahaere Nama 8.)

Kia [Ingoa],
[Kainga].

TENA KOE. He tono atu tenei ki a koe kia whakapaia, kia
meatia ranei e koe kia whakapaia to whare i roto i nga ra e
i muri iho i te taenga atu o tenei panui ki a koe.
A he whakatupato atu tenei ki a koe, mehemea, i muri iho i
te taenga atu o tenei panui ki a koe, ka kore koe e rongo, ka
turi ranei koe i roto i te takiwa i whakaritea ki te whakatutuki i te whakahau a tenei panui, tera koe e whiua kia utu
i te moni kia kaua e neke atu i te kotahi pauna.

I tuhia i te o nga ra o , 19 .
[Hiiri.] , Tiamana [Karaka ranei] o te Kaunihera [o te Komiti Marae ranei].

Ahua D.
(Tikanga-whakahaere Nama 29.)

RAIHANA, HOOKA.

Kia mohio koutou kua whakamanaia a , he tangata
harihari taonga hei hokohoko, ki te hoko haere i ona taonga
i roto i nga kainga Maori o te takiwa o te Kaunihera o
mo te tau kotahi timata atu i tenei ra.

I tukua i raro i te hiiri o te Kaunihera Maori o te
[Hiiri.] Takiwa Maori o , i te o
nga ra o , 19 .
, Tiamana [Karaka ranei] o te Kaunihera o .

I paahitia enei tikanga-whakahaere i te hui o te Kaunihera
Maori o te Takiwa Maori o Kurahaupo, i tu ki Rata, i te 7 o
nga ra o Pepuere, 1902, a i tukua atu i raro i te hiiri o te
Kaunihera.

(L.S.) TE RAIKA KEREAMA,
Tiamana.

Inahoki te hainatanga a te Kawana i tenei ra, te
tekau-ma-ono o nga ra o Mei, tau kotahi mano
e iwa rau ma rua.

J. CARROLL,
Minita mo nga Mea Maori.



Next Page →



Online Sources for this page:

VUW Te Waharoa PDF NZ Gazette 1902, No 40





✨ LLM interpretation of page content

🪶 Kurahaupo Maori Council Regulations under the Maori Councils Act, 1900 (continued from previous page)

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Kurahaupo, Maori Council, Regulations, Burial, Housing, Pollution, Liquor, Fines
  • Te Raika Kereama, Chairman
  • J. Carroll, Minister for Maori Affairs

🪶 Prohibition of Alcohol in Meeting and Worship Houses

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Alcohol, Prohibition, Whare Runanga, Whare Karakia, Fines, Kurahaupo

🪶 Licensing Rules for Itinerant Traders in Maori Villages

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Itinerant Traders, Licensing, Fees, Fines, Permits, Maori Villages, Kurahaupo

🪶 Prohibition of Tobacco Sales to Maori Children

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Tobacco, Children, Under 15, Fines, Maori, Pakeha, Sales

🪶 Prohibition of Brothels in Maori Villages

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Brothels, Prostitution, Fines, Maori Villages, Urban Areas, Kurahaupo

🪶 Powers and Functions of Marae Committees

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Marae Committees, Delegated Authority, Enforcement, Fines, Council Regulations

🪶 Model Notices for Health and Sanitation Orders

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Model Forms, Health Orders, House Construction, Flooring, Roofing, Sanitation, Notices

🪶 Template for Trader's License in Maori Villages

🪶 Māori Affairs
7 February 1902
Trader's License, Itinerant Trader, Permit Template, One-Year Validity, Maori Council